Z tego artykułu dowiesz się:

• Jakie samochody są całkowicie zwolnione z podatku akcyzowego (100% ulgi).
• Kto może skorzystać ze zwolnienia w ramach mienia przesiedleńczego.
• Jakie warunki musi spełniać auto zabytkowe, aby nie płacić akcyzy.
• Dlaczego hybrydy nie są zwolnione z akcyzy, ale mają obniżone stawki.
• Jak formalnie załatwić zwolnienie w Urzędzie Skarbowym.

Akcyza to jeden z największych kosztów, jakie należy uwzględnić przy imporcie samochodu do Polski. Stawka 18,6% od wartości pojazdu z silnikiem powyżej 2000 cm³ potrafi skutecznie zniechęcić do sprowadzenia wymarzonego auta. Istnieją jednak precyzyjnie określone w przepisach wyjątki. Warto wiedzieć, jakie samochody są zwolnione z akcyzy, ponieważ w niektórych przypadkach ulga wynosi 100% tego podatku.

Jakie samochody są zwolnione z akcyzy – kompletny przewodnik

Czym jest akcyza za samochód i dlaczego jest tak istotna?

Podatek akcyzowy to opłata nakładana na wybrane towary, a w motoryzacji dotyczy ona przede wszystkim samochodów osobowych. Co kluczowe, akcyzę płaci się tylko raz – przy pierwszej rejestracji samochodu osobowego na terytorium kraju. Dotyczy to zarówno aut nowych sprowadzonych z zagranicy, jak i używanych. Obowiązek ten dotyczy także pojazdów, które zostały zarejestrowane w Polsce jako ciężarowe lub specjalne, a następnie ich przeznaczenie zostało zmienione na osobowe.

Standardowe stawki akcyzy – kontekst dla zwolnień

Aby zrozumieć skalę oszczędności, warto przypomnieć podstawowe stawki. Wysokość akcyzy zależy od pojemności silnika i jest liczona od wartości rynkowej pojazdu (niekoniecznie tej z faktury zakupu):

• 3,1% wartości pojazdu – dla silników o pojemności do 2000 cm³.
• 18,6% wartości pojazdu – dla silników o pojemności powyżej 2000 cm³.

Wiedząc to, łatwo policzyć, że przy imporcie auta o wartości 100 000 zł z silnikiem 3.0, sam podatek akcyzowy wynosi aż 18 600 zł.

Pełne zwolnienie z akcyzy (100%) – jakie samochody się kwalifikują?

Przepisy przewidują kilka konkretnych przypadków, w których importer może liczyć na całkowite zwolnienie z obowiązku zapłaty podatku akcyzowego.

Samochody w pełni elektryczne (BEV) i wodorowe (FCEV)

To obecnie najpopularniejsza i najłatwiej dostępna forma ulgi. Zgodnie z ustawą, samochody osobowe napędzane wyłącznie energią elektryczną (BEV – Battery Electric Vehicle) oraz te napędzane wodorem (FCEV – Fuel Cell Electric Vehicle) są całkowicie zwolnione z akcyzy.

Ważne: zwolnienie to dotyczy zarówno pojazdów nowych, jak i używanych, niezależnie od kraju pochodzenia (np. z UE lub USA). To kluczowa informacja dla osób zastanawiających się, jakie samochody są zwolnione z akcyzy w kontekście elektromobilności.

Samochody zabytkowe i kolekcjonerskie

To kategoria skierowana do pasjonatów i kolekcjonerów. Zwolnienie przysługuje pojazdom historycznym, ale pod kilkoma rygorystycznymi warunkami:

• pojazd musi mieć co najmniej 30 lat,
• model lub typ pojazdu nie jest już produkowany,
• pojazd musi posiadać opinię rzeczoznawcy ds. techniki samochodowej potwierdzającą jego wartość historyczną,
• musi być wpisany do wojewódzkiej ewidencji zabytków lub posiadać tzw. żółte tablice rejestracyjne.

Kluczowe jest tu dokonanie odprawy celnej na kodzie CN 9705, który jest przeznaczony dla pojazdów kolekcjonerskich o znaczeniu historycznym.

Mienie przesiedleńcze – zwolnienie dla powracających do kraju

Osoby fizyczne, które przeprowadzają się na stałe z innego państwa członkowskiego UE lub kraju EFTA do Polski, mogą przywieźć swój prywatny samochód bez akcyzy w ramach tzw. mienia przesiedleńczego.

Warunki do spełnienia są jednak ścisłe:

• należy udokumentować pobyt stały poza Polską przez co najmniej 12 kolejnych miesięcy,
• samochód musiał być użytkowany w poprzednim miejscu zamieszkania przez co najmniej 6 miesięcy przed przeprowadzką,
• pojazd nie może zostać sprzedany, wynajęty ani pożyczony przez 12 miesięcy po jego rejestracji w Polsce.

Samochody ciężarowe (N1) i specjalne

Warto pamiętać, że akcyza dotyczy wyłącznie samochodów osobowych. Oznacza to, że pojazdy fabrycznie homologowane jako ciężarowe (np. N1) lub specjalne (np. kamper, pomoc drogowa, karawan) nie podlegają temu podatkowi.

Jest to jednak obszar obarczony ryzykiem. Importowanie pojazdów, które mają cechy aut osobowych (np. pickupy z podwójną kabiną, duże SUV-y czy vany zarejestrowane za granicą jako ciężarowe), może zostać zakwestionowane przez Urząd Skarbowy. Jeśli urzędnicy uznają, że pojazd w rzeczywistości służy do przewozu osób, mogą wszcząć postępowanie i naliczyć akcyzę wraz z odsetkami.

A co z hybrydami? Niższe stawki akcyzy to nie to samo co zwolnienie

To bardzo częsty błąd. Pytanie, jakie samochody są zwolnione z akcyzy, jest często mylone z preferencyjnymi stawkami dla hybryd.

Samochody hybrydowe (HEV, MHEV, PHEV) nie są zwolnione z akcyzy, ale objęte stawkami obniżonymi o 50%.

Stawki preferencyjne dla hybryd (HEV, MHEV, PHEV)

Obniżone o 50% stawki akcyzy dotyczą:

1. Klasycznych hybryd (HEV) i miękkich hybryd (MHEV):
   • 1,55% (zamiast 3,1%) dla silników do 2000 cm³.
   • 9,3% (zamiast 18,6%) dla silników powyżej 2000 cm³.
2. Hybryd plug-in (PHEV) – ładowanych z gniazdka:
   • Do końca 2022 roku hybrydy plug-in z silnikami do 2.0L były całkowicie zwolnione z akcyzy.
   • Obecnie (od 1 stycznia 2023 r.) hybrydy plug-in traktowane są tak samo jak klasyczne hybrydy i również podlegają stawkom obniżonym o 50% (1,55% lub 9,3%).

Oszczędność w przypadku hybrydy z silnikiem 3.0 (9,3% zamiast 18,6%) jest więc znacząca, ale nie jest to pełne zwolnienie.

Procedura zwolnienia z akcyzy – jak to załatwić w urzędzie?

Zwolnienie z akcyzy nie jest przyznawane automatycznie. Należy dopełnić formalności w Urzędzie Skarbowym, aby udowodnić swoje prawo do ulgi.

Obowiązek złożenia deklaracji AKC-US

Nawet jeśli pojazd kwalifikuje się do 100% zwolnienia (np. jest elektryczny), importer ma obowiązek złożyć deklarację AKC-US w terminie 14 dni od powstania obowiązku podatkowego (np. przekroczenia granicy). Deklarację składa się elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC).

Niezbędne dokumenty do zwolnienia

Wraz z deklaracją „zerową” należy załączyć dokumenty potwierdzające prawo do ulgi:

• Dla auta elektrycznego: dokumenty potwierdzające typ napędu (np. zagraniczny dowód rejestracyjny, certyfikat CoC).
• Dla mienia przesiedleńczego: dokumenty potwierdzające pobyt za granicą (np. umowa o pracę, rachunki) oraz posiadanie auta (dowód rejestracyjny, umowa zakupu).
• Dla auta zabytkowego: opinia rzeczoznawcy, decyzja konserwatora zabytków.

Zaświadczenie o braku obowiązku zapłaty akcyzy

Po pozytywnej weryfikacji dokumentów, Urząd Skarbowy wystawia „Zaświadczenie o braku obowiązku zapłaty podatku akcyzowego”. Ten dokument jest absolutnie niezbędny do zarejestrowania pojazdu w wydziale komunikacji.

Jakie samochody są zwolnione z akcyzy – najczęściej zadawane pytania (FAQ)

1. Czy motocykle są zwolnione z akcyzy? Tak. Podatek akcyzowy w Polsce dotyczy wyłącznie samochodów osobowych. Motocykle, quady (L7e) oraz motorowery nie podlegają akcyzie przy imporcie.

2. Czy zwolnienie dla samochodu elektrycznego dotyczy też importu z USA lub Szwajcarii? Tak. Kraj pochodzenia nie ma znaczenia. Liczy się fakt, że jest to pojazd o zerowej emisji (elektryczny lub wodorowy). Należy jednak pamiętać o innych opłatach, takich jak cło i VAT, które przy imporcie spoza UE obowiązują.

3. Sprowadziłem auto z Niemiec. Czy też muszę składać deklarację AKC-US? Tak. Każdy import samochodu osobowego (nawet z terenu UE) i jego pierwsza rejestracja w Polsce rodzi obowiązek złożenia deklaracji AKC-US. Jeśli auto nie łapie się na zwolnienie, należy zapłacić podatek.

4. Czy hybryda plug-in jest zwolniona z akcyzy? Już nie. Kiedyś tak było dla aut z silnikiem do 2.0L. Obecnie hybrydy plug-in (PHEV) mają jedynie obniżoną stawkę akcyzy o 50% (analogicznie do zwykłych hybryd).

Podsumowanie – kto realnie skorzysta na zwolnieniu z akcyzy?

Analizując przepisy, jasne staje się, jakie samochody są zwolnione z akcyzy. Największymi beneficjentami są osoby decydujące się na import samochodów w pełni elektrycznych (BEV) – dla nich ulga jest pełna i łatwa do uzyskania.

Realne korzyści odnoszą także kolekcjonerzy sprowadzający pojazdy historyczne oraz osoby powracające na stałe do Polski ze swoim dobytkiem. W pozostałych przypadkach (np. przy popularnych hybrydach) można liczyć na znaczącą ulgę 50%, ale nie na całkowite zwolnienie z podatku.